การประเมินความสามารถด้านการทรงตัวและการเดินด้วยวิธี
การประเมินความสามารถด้านการทรงตัวและการเดินด้วยวิธี
การเดิน 5 เมตร
วิธีประเมินนี้เป็นแบบทดสอบเรื่องการทรงตัวขณะเคลื่อน ไหว หรือที่เรียกว่า dynamic balance ทำได้ง่าย ประหยัด และรวดเร็ว สามารถเปรียบเทียบความเปลี่ยนแปลงของตัวแปรที่ใช้ประเมินความสามารถในการเดินของผู้สูงอายุ รวมถึงคุณภาพของการเดิน (Gait Quality) ในมิติต่างๆ ได้แก่
ความเร็วในการเดิน (Gait Speed)
ความยาวของก้าว (Step Length)
ความถี่ของการก้าวเท้า (Cadence)
การทดสอบนี้ช่วยให้เราเห็นถึงความสามารถของผู้สูงอายุ ทั้งด้านการทรงตัว การเคลื่อนไหว ความเร็ว รวมถึงการควบคุมร่างกายขณะเดินในระยะสั้น ซึ่งสามารถนำไปใช้ประเมินความเสี่ยงด้านสุขภาพในอนาคตได้อีกด้วย
เตรียมตัวผู้ทดสอบโดยให้ยืนรอที่จุดออกตัวหรือเริ่มต้น 0 เมตร และเตรียมพร้อมรับคำสั่ง
เมื่อพร้อมแล้ว ให้พูดว่า “ไปได้” เพื่อเริ่มเดิน
ผู้ทดสอบจะต้องเดินไปจนถึงจุดหยุดเดินหรือจุดสิ้นสุดที่ 10 เมตร แล้วหยุดยืนที่จุดนั้น
ถ้าความเร็วต่ำกว่า 0.8 เมตร/วินาที
อาจบ่งชี้ถึงสุขภาพที่ถดถอย
หากต่ำกว่า 0.6 เมตร/วินาที
อาจบ่งชี้ถึงความสัมพันธ์กับผลลัพธ์สุขภาพที่แย่ลงอย่างต่อเนื่อง
ค่าเฉลี่ยความยาวของก้าว
ผู้หญิงอยู่ที่ : 50-60 เซนติเมตร
ผู้ชายอยู่ที่ : 60-70 เซนติเมตร
โดยหากความยาวของก้าว
น้อยกว่า 50 เซนติเมตร
ถือว่าอยู่ในเกณฑ์ที่ต่ำกว่าปกติสำหรับผู้สูงอายุ และอาจบ่งชี้ถึงความบกพร่องในการเดินหรือการเคลื่อนไหวที่ลดลง
ค่าเฉลี่ยความถี่ของก้าว
ผู้หญิงอยู่ที่ : 95-120 ก้าว/นาที
ผู้ชายอยู่ที่ : 90-115 ก้าว/นาที
โดยหากความถี่ของการก้าวเท้า
ต่ำกว่า 70 ก้าว/นาที
ถือว่าอยู่ในเกณฑ์ที่ต่ำกว่าปกติ และอาจบ่งชี้ถึงปัญหาในการเคลื่อนไหว ปัญหาการทรงตัว หรือความเสี่ยงในการพลัดตกหกล้มที่เพิ่มขึ้น
คำแนะนำเพิ่มเติม
ค่าตัวแปรการเดินทั้งสามเป็นค่าเฉลี่ย จึงไม่สามารถบอกความไม่สมมาตรหรือความแปรปรวนที่ไม่คงที่ระหว่างการเดินได้ กรณีผู้สูงอายุที่เดินโดยต้องมีคนช่วยพยุงหรือจับประคองไม่ควรทำการทดสอบนี้ เพราะแม้แต่การช่วยเพียงเล็กน้อย เช่น การพยุงแขน การพูดเชียร์ หรือการให้คำแนะนำขณะเดิน สิ่งเหล่านี้ล้วนส่งผลต่อสมรรถภาพในการเดินอย่างมีนัยสำคัญ เพราะปริมาณของการช่วยเหลือไม่สามารถวัดหรือบันทึกได้อย่างแน่นอน จึงทำให้ไม่สามารถประเมินความสามารถในการเดินของผู้ทดสอบได้อย่างแท้จริง